Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co sprawia, że liderzy opozycji podejmują tak ważne decyzje, jak zmiana kraju zamieszkania? Sviatlana Cichanouskaya, jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci białoruskiej opozycji, opuściła Litwę i przeniosła się do Warszawy. To nie jest zwykła przeprowadzka – za tą decyzją kryją się poważne powody, które warto poznać, by zrozumieć dynamikę polityczną w regionie.
Dlaczego Cichanouskaya wybrała Warszawę?
Sama Cichanouskaya określiła przenosiny jako krok podyktowany przede wszystkim kwestiami bezpieczeństwa. W wywiadzie dla polskiej agencji PAP przyznała, że wraz z nią do stolicy Polski przenieśli się również jej współpracownicy, którzy będą kontynuować tam swoje zadania. Jej dotychczasowe biuro w Wilnie nadal będzie funkcjonować, co sugeruje, że nie jest to całkowite zerwanie z dotychczasową działalnością.
Zmiana poziomu ochrony
Pod koniec ubiegłego roku litewski rząd podjął decyzję o zmniejszeniu osobistej ochrony Sviatlany Cichanouskaya. Premier Litwy, Inga Ruginienė, skomentowała to jako „dostosowanie do obecnego poziomu zagrożenia”. Wcześniej opozycjonistka była chroniona przez specjalne siły, a później odpowiedzialność za jej bezpieczeństwo przejęła policja. Cichanouskaya podkreśla, że jest ona i jej biuro nadal celem białoruskich służb wywiadowczych, które próbują przenikać przez swoich agentów.
„Rząd Polski robi wszystko, aby zapewnić moje bezpieczeństwo” – zaznaczyła w rozmowie z PAP, podkreślając poczucie bezpieczeństwa, jakie daje jej nowy azyl.
Kontekst polityczny: od wyborów do życia na emigracji
Przypomnijmy, że Sviatlana Cichanouskaya była główną przeciwniczką rządzącego Białorusią Alaksandra Łukaszenki w wyborach prezydenckich w 2020 roku. Wielu uważa, że to ona wygrała te wybory, jednak oficjalne wyniki przyznały zwycięstwo Łukaszenka. Ogłoszony przez niego wynik, blisko 80% głosów, wywołał masowe protesty w całym kraju, które zostały przez reżim brutalnie stłumione. Cichanouskaya wraz z dziećmi uciekła wówczas na Litwę, gdzie stworzyła formę rządu na uchodźstwie.
Obecnie w Polsce i na Litwie mieszka wielu Białorusinów, którzy uciekli przed prześladowaniami politycznymi w swoim kraju. Niektóre media sugerują, że polityczny status Cichanouskaya osłabł, ponieważ białoruska opozycja demokratyczna nie ma możliwości bezpośredniego działania w samej Białorusi.
Podziękowania i nowe możliwości
Cichanouskaya wyraziła głęboką wdzięczność Litwie za udzielone wsparcie. Równie serdecznie podziękowała Polsce za przyjęcie „setek tysięcy Białorusinów zmuszonych do ucieczki przed represjami”, a także za zrozumienie, że wolna i demokratyczna Białoruś jest kluczowa dla stabilnych relacji sąsiedzkich.
„Czułam się bezpiecznie na Litwie i tutaj też czuję się bezpiecznie” – powiedziała, dodając, że przenosiny do Warszawy umożliwią jej biuru ściślejszą współpracę z liczną białoruską diasporą mieszkającą w Polsce.
Białoruska diaspora w Polsce
Według danych polskiego Urzędu ds. Cudzoziemców, w marcu ubiegłego roku 144 tysiące Białorusinów posiadało ważne zezwolenia na pobyt w Polsce. Badanie przeprowadzone przez Instytut Europy Środkowej pokazało, że na początku 2024 roku około 300 tysięcy Białorusinów posiadało nadany numer PESEL, co czyni ich drugą co do wielkości grupą cudzoziemców w Polsce, zaraz po Ukraińcach.
Czy uważasz, że przeniesienie biura Cichanouskaya do Warszawy to strategiczny ruch, który wzmocni białoruski ruch opozycyjny?
