Jesteś dumny ze swojego ogrodu i chcesz, aby wyglądał nienagannie także jesienią? To zrozumiałe. Jednak czasem nadmierna gorliwość może przynieść więcej szkody niż pożytku, a przy tym pochłonąć cenny czas, którego i tak mamy mało. Zamiast bezrefleksyjnie wykonywać tradycyjne jesienne prace, dowiedz się, czego lepiej unikać. Twoje rośliny i portfel z pewnością Ci za to podziękują.
Wielu z nas traktuje jesienne porządki w ogrodzie jako obowiązkowy rytuał. Sprzątanie, przycinanie, przekopywanie – lista czynności wydaje się nieskończona. Okazuje się jednak, że niektóre z tych działań, wykonywane z przyzwyczajenia, są zupełnie niepotrzebne, a nawet szkodliwe dla naszych zielonych podopiecznych. Czas przyjrzeć się bliżej kilku popularnym zabiegom, od których lepiej się powstrzymać.
Niepotrzebne sprzątanie opadłych liści
Najbardziej czasochłonne i chyba najczęściej wykonywane jesienne zadanie to wzorowe uprzątnięcie wszystkich opadłych liści. Spotykamy się z przekonaniem, że suche liście to bałagan, który może być siedliskiem chorób. Choć drobna część prawdy w tym jest, całkowite pozbycie się dywanu liści to błąd. Gruntownie oczyszczony teren, aż do gołej ziemi, wygląda co prawda schludnie, ale czy taka sterylność jest korzystna? Absolutnie nie.
Opadłe liście to nie śmieci, a nieoceniony dar natury. Pozostawione na ziemi pełnią wiele pożytecznych funkcji:
- Chronią korzenie roślin przed mrozem w chłodne dni.
- Pod tą puchatą „kołderką” komfortowo zimują dżdżownice i pożyteczne owady.
- Zapobiegają erozji gleby i pomagają utrzymać jej wilgotność.
Usuwając wszystkie liście, odsłaniamy glebę, narażając ją na działanie mrozu i wywiewanie.
Oczywiście, nie wszystko należy zostawiać swojemu losowi. W pierwszej kolejności zdecydowanie warto usunąć liście z trawnika. Ich gęsty dywan uniemożliwia trawie dostęp do światła i może ją osłabić. Co więcej, należy starannie zebrać i wyrzucić liście z drzew owocowych, które w danym sezonie chorowały (np. na parch czy mączniaka). Jednak zdrowe liście spod krzewów i drzew można śmiało zostawić lub wykorzystać do okrycia grządek z oziminą.
Pamiętaj: Pozostawione pod drzewami zdrowe liście to naturalne, darmowe nawożenie i ochrona.
Jesienne przycinanie drzew i krzewów
Po zakończeniu sezonu wielu ogrodników gorączkowo zabiera się za przycinanie krzewów i drzew, aby nadać im porządny wygląd, poprawić oświetlenie korony i zmniejszyć ryzyko wystąpienia szkodników oraz chorób grzybowych. Ale uwaga, każde cięcie to rana dla rośliny, która potrzebuje czasu na zagojenie.
Jesienią metabolizm roślin spowalnia, co sprawia, że procesy gojenia zachodzą niezwykle wolno. Pędy, zwłaszcza te większe, stają się otwartą furtką dla infekcji i insektów. Do tego zimą, podczas silnych mrozów, niektóre gałęzie mogą przemarznąć, a wiosną i tak trzeba będzie je usunąć – w efekcie drzewo lub krzew będzie miało mniej pędów, niżbyśmy chcieli.
Nadmierne cięcie obniża odporność rośliny i może negatywnie wpłynąć na przyszłe plony. Dlatego staranne cięcie drzew owocowych i krzewów jagodowych lepiej przełożyć na wiosnę, gdy miną już mrozy, ale rośliny będą jeszcze w stanie spoczynku. Szybciej dojdą do siebie po stresującej operacji. Wyjątkiem jest cięcie sanitarne – wykonujemy je w miarę potrzeb, również jesienią. Wybierajmy suchy i pogodny dzień, usuwając chore, połamane lub suche gałązki – pomoże to uniknąć rozprzestrzeniania się infekcji. Ale i w tym przypadku ważna jest umiar, żeby nie przesadzić.
Sadzenie roślin w nieodpowiednim terminie
Jesienią na targach ogrodniczych i w szkółkach znajdziemy mnóstwo sadzonek. Jak oprzeć się pokusie i nie kupić kilku wartościowych czy po prostu bardzo pożądanych odmian roślin? W końcu jesień uchodzi za najlepszy czas na sadzenie drzew. Jednak nie wszystko jest tak jednoznaczne. Istnieje wiele wyjątków, gdy jesienne sadzenie tylko szkodzi.
Po pierwsze, w naszym regionie nie powinno się jesienią sadzić roślin ciepłolubnych. Nasi przedstawiciele, tacy jak morele, brzoskwinie, migdały i podobne drzewa, lepiej poczekają do wiosny.
Po drugie, jesień to zły czas na sadzenie drzew pestkowych: wiśni, czereśni, śliw. W odróżnieniu od drzew ziarnkowych (jabłoni, gruszy), drzewa pestkowe są mniej odporne na mróz, a ich system korzeniowy znajduje się blisko powierzchni gleby i może ucierpieć przy nagłych przymrozkach. Z tego powodu te rośliny lepiej sadzić wiosną.
Co więcej, w drugiej połowie jesieni jest już za późno na sadzenie nawet odpornych odmian jabłoni i grusz. Ich sadzenie należy zakończyć do połowy października (maksymalnie do 20). W przeciwnym razie sadzonki nie zdążą się dobrze ukorzenić i zginą zimą.
Co robić, gdy już kupiłeś sadzonkę? Zabezpiecz ją na zimę. Wykop dół o głębokości 50 cm i szerokości około 30 cm. Usuń wszystkie liście z sadzonki i zanurz ją na kilka godzin w wodzie. Następnie umieść drzewko w dole pod kątem 45 stopni, korzeniami skierowanymi na północ. Wiosną, gdy nadejdzie ciepło, wyjmij je i posadź na stałe miejsce.
Kopanie gleby
Kolejnym częstym jesiennym zabiegiem jest głębokie przekopywanie ziemi, zarówno w warzywniku, jak i w sadzie. Wielu działkowiczów robi to z przyzwyczajenia, sądząc, że tym sposobem poprawiają strukturę gleby i niszczą szkodniki. Jednak głębokie przekopywanie zaburza naturalne procesy glebotwórcze, niszczy jej strukturę i pożyteczne mikroorganizmy. Dodatkowo, przekopując koło pnia drzewa, możemy uszkodzić korzenie, a drzewo potrzebuje czasu na odbudowę systemu korzeniowego. A co jeśli nagle przyjdą mrozy? Uszkodzone rośliny mogą zginąć.
Dużo bardziej korzystne jest nie przekopywanie, a jedynie spulchnianie gleby przy pniu na głębokość 4–7 cm. Po spulchnieniu można je ściółkować kompostem lub przegniłym obornikiem.
Kopać należy tylko w sytuacji, gdy przy pniu rosną wieloletnie chwasty z silnymi korzeniami lub gdy mamy do czynienia z ciężką glebą gliniastą. W takim przypadku odsuń się 15 cm od pnia (glebę przy samym pniu można spulchniać tylko powierzchownie) i ostrożnie przekop ziemię na głębokość nie większą niż 10–15 cm. Następnie zastosuj warstwę ściółki.
Warto wiedzieć: Płaskie spulchnianie zachowuje życie glebowe i strukturę ziemi.
Zastosowanie środków biologicznych do zwalczania chorób ogrodu
Zabiegi mające na celu zwalczanie chorób i szkodników w ogrodzie mają za zadanie maksymalnie zmniejszyć populację groźnych owadów i uchronić drzewa przed wszelkimi infekcjami. Wykonuje się je jesienią, po opadnięciu liści, przed nastaniem trwałych nocnych przymrozków. W tym okresie nie musimy obawiać się o uszkodzenie drzew silnymi preparatami, ponieważ są one już w stanie spoczynku.
Jednak niektórzy ogrodnicy, nie chcąc stosować agresywnej „chemii”, używają do dezynfekcji ogrodu bezpiecznych środków biologicznych. Jest to całkowicie nieefektywne działanie. Środki biologicznej ochrony przed chorobami i szkodnikami są skuteczne tylko w temperaturach powyżej 15°C. W tym czasie, gdy wykonujemy zabieg pod koniec października lub na początku listopada, temperatura w naszym regionie rzadko przekracza 10°C. W takich warunkach drzewa trzeba opryskiwać „poważniejszymi” preparatami: na przykład siarczanem żelaza lub miedzi, mocznikiem, gnojowicą.
Tak naprawdę, czasem najlepszym sposobem na pomoc swojemu ogrodowi jest po prostu pozostawienie go w spokoju. Energia i czas, które byśmy poświęcili na niepotrzebne prace, mogą zostać przekierowane na bardziej pożyteczne działania. Zamiast przekopywać, lepiej zainwestować w dobrą ściółkę, a zamiast ciąć zdrowe gałęzie, docenić naturalny cykl przyrody.
Czy Ty też popełniasz któryś z tych błędów? Podziel się swoimi doświadczeniami w komentarzach!
